Analizatory
Analizatory do lecznicy z własnym laboratorium: hematologia 3-diff i 5-diff, biochemia na dyskach, analizatory moczu, immunofluorescencja, gazometria i parametry krytyczne, a obok tego sprzęt, bez którego laboratorium nie działa – mikroskopy binokularowe i trinokularowe, wirówka, refraktometr, glukometr i miernik mleczanów.
Dobór analizatora to przede wszystkim decyzja o tym, ile badań dziennie chcesz wykonywać na miejscu i jakie panele naprawdę wykorzystasz. Przy każdym urządzeniu podajemy metodę pomiaru i oznaczane parametry zgodnie z danymi producenta, a jednostki (SI albo mg/dL) traktujemy jako osobne warianty, bo tego nie da się zmienić po zakupie.
Analizatory w gabinecie: wynik szybciej, ale pod warunkiem kontroli jakości
Badanie wykonane na miejscu skraca drogę od podejrzenia do decyzji, szczególnie u pacjenta nagłego. Wytyczne ASVCP dla badań przyłóżkowych opisują jednak dość wyraźnie, co musi towarzyszyć analizatorowi w gabinecie: sformalizowane podejście do POCT w placówce, pisemne procedury i dzienniki, szkolenie operatorów z okresową weryfikacją umiejętności, ocena parametrów analitycznych urządzenia, kontrola jakości oraz udział w zewnętrznej ocenie jakości, a także korzystanie z zakresów referencyjnych właściwie ustalonych lub zwalidowanych dla danego aparatu. Ostatni punkt jest w praktyce najczęściej pomijany, a to on decyduje o tym, czy wynik „poza normą” naprawdę jest nieprawidłowy.
Analizator hematologiczny a rozmaz – jedno nie zastępuje drugiego
Zalecenia dotyczące zarządzania jakością w hematologii wykonywanej w lecznicy podkreślają rolę oceny rozmazu krwi obok wyniku automatycznego: aparat liczy komórki, ale morfologię i obecność form nieprawidłowych ocenia człowiek przy mikroskopie. Stąd mikroskop z porządną optyką i wirówka są w praktyce równie ważne jak sam analizator. W przypadku badań kierunkowych w kierunku chorób zakaźnych piśmiennictwo przypomina o ograniczeniach czułości i swoistości testów wykonywanych w gabinecie – wynik trzeba czytać razem z obrazem klinicznym, a w razie wątpliwości potwierdzać w laboratorium referencyjnym.
Jak dobrać analizatory do wielkości lecznicy
- Mała praktyka – glukometr i refraktometr, analizator moczu, mikroskop; biochemia na dyskach tylko wtedy, gdy realnie wykonasz kilka badań w tygodniu.
- Lecznica z hospitalizacją – hematologia 3-diff plus biochemia, do tego materiały kontrolne i plan kalibracji; dyski i odczynniki mają termin ważności, który przy małym obrocie bywa problemem.
- Intensywna terapia – gazometria i parametry krytyczne, mleczany, hematologia 5-diff z laserowym różnicowaniem.
- Ptaki, gady, gryzonie – panele przystosowane do małej objętości próbki i osobne zakresy referencyjne dla gatunku.
Źródła
- ASVCP guidelines: quality assurance for point-of-care testing in veterinary medicine, Veterinary Clinical Pathology, 2013, link
- ASVCP Guidelines: Quality Assurance for Point-of-Care Testing in Veterinary Medicine (pełny tekst wytycznych, PDF), American Society for Veterinary Clinical Pathology, 2013, link
- Quality management recommendations for automated and manual in-house hematology of domestic animals, Veterinary Clinics of North America: Small Animal Practice, 2012, link
- Overview on utility of in-house tests for detection of systemic infectious diseases in dogs, Tierärztliche Praxis Ausgabe K, 2024, link
