Laseroterapia
Laseroterapia biostymulacyjna to niskoenergetyczne światło czerwone i podczerwone podawane w dawkach, które nie grzeją tkanki, tylko pobudzają ją do pracy. W gabinecie zwierzęcym używa się jej tam, gdzie zależy nam na przyspieszeniu gojenia i zmniejszeniu bólu bez bodźca mechanicznego: rany, blizny, przyczepy ścięgien, stawy kończyn, okolice pooperacyjne. Zabieg jest bezbolesny, ale wymaga dyscypliny — dawki, ochrony wzroku i zdjęcia sierści z pola, jeśli okrywa jest gęsta. Poniżej aparaty do laseroterapii oraz sondy, skanery, aplikatory prysznicowe i okulary, bez których nie wolno pracować.
Laseroterapia biostymulacyjna u psów – co wynika z badań
Najbardziej przydatne dane pochodzą z zaślepionego badania z grupą placebo, w którym 20 psów z samoistną chorobą zwyrodnieniową stawu łokciowego przydzielono losowo do laseroterapii (11 psów) albo do zabiegów pozornych (9 psów). Oba łokcie naświetlano dawką 10–20 J/cm² przez sześć tygodni. W grupie leczonej udało się zmniejszyć dawkę niesteroidowego leku przeciwbólowego u 9 z 11 psów, w grupie placebo u żadnego z 9, a poprawa oceny kulawizny była w grupie leczonej wyraźniejsza. To dobra ilustracja tego, czego można od laseroterapii oczekiwać: nie zastąpienia leczenia, ale zmniejszenia zapotrzebowania na leki u pacjenta, który ich potrzebuje długo.
Wytyczne AAHA dotyczące bólu stawiają laseroterapię w tym samym miejscu: wśród modalności fizykalnych, które mają pewne dowody skuteczności i są wartościowym uzupełnieniem terapii rehabilitacyjnej, a nie leczeniem pierwszego wyboru. Ten sam dokument przypomina też, że w medycynie weterynaryjnej kontrolowanych badań prospektywnych jest wciąż mało, więc obietnice sprzedażowe warto czytać ostrożnie.
Dawka, kontakt i bezpieczeństwo w laseroterapii
Dawkę liczy się w dżulach na centymetr kwadratowy i to ona, a nie sama moc sondy, decyduje o zabiegu; moc wpływa głównie na to, jak długo trwa naświetlanie tej samej dawki. Światło nie przechodzi przez powietrze tak swobodnie jak przez tkankę: gęsta, ciemna okrywa pochłania jego część, dlatego przy grubej sierści pole zwykle się wystrzyga, a sondę prowadzi w kontakcie ze skórą. Przy każdym urządzeniu klasy 3B i 4 obowiązkowa jest ochrona oczu – okulary dla całego zespołu i osłona oczu pacjenta.
Jak dobrać sprzęt do laseroterapii w gabinecie
Aparaty biostymulacyjne łączą zwykle dwie długości fali: około 660 nm (światło czerwone, działanie powierzchowne, rany i błony śluzowe) i około 808 nm (podczerwień, wnikanie w głąb, stawy i mięśnie). Jeśli pracujesz głównie z pacjentem ortopedycznym, ważniejsza jest sonda podczerwona o mocy kilkuset miliwatów i gotowe programy z możliwością zapisania własnych. Do gabinetu, w którym laser jest dodatkiem do elektroterapii i ultradźwięków, sensowniejszy bywa aparat wielofunkcyjny z modułem laserowym niż osobne urządzenie. Nie zapomnij o światłowodach i prętach kątowych, jeśli naświetlasz jamę ustną albo trudno dostępne okolice.
Źródła
- A randomized blind placebo-controlled trial investigating the effects of photobiomodulation therapy (PBMT) on canine elbow osteoarthritis (Looney A.L. i wsp.), The Canadian Veterinary Journal, 2018, link
- 2022 AAHA Pain Management Guidelines for Dogs and Cats (Gruen M.E. i wsp.), Journal of the American Animal Hospital Association, 2022, link
