Elektrochirurgia
Aparaty elektrochirurgiczne (diatermie) mono- i bipolarne, urządzenia do zamykania naczyń oraz elektrody, uchwyty i płyty neutralne. To grupa sprzętu, która w chirurgii małych zwierząt najbardziej zmieniła tempo pracy: cięcie z jednoczesną hemostazą, koagulacja punktowa i zamykanie naczyń bez podwiązek.
Dowody są konkretne. W randomizowanym badaniu u psów cięcie w linii białej elektrodą monopolarną w trybie cięcia dawało wyraźnie mniejszą utratę krwi niż skalpel i mniejszy odczyn w pierwszej dobie, przy takim samym gojeniu. Urządzenia bipolarne zamykające naczynia sprawdzają się od kastracji po amputacje kończyn, skracając zabieg i ograniczając powikłania.
Elektrochirurgia w chirurgii psów i kotów – co mówią badania
Randomizowane badanie na psach poddawanych laparotomii w linii pośrodkowej porównało cięcie elektrodą monopolarną w trybie cięcia (skóra, tkanka podskórna, linia biała) z klasycznymi narzędziami. Utrata krwi wyniosła średnio 0,7 ml wobec 3,0 ml, a po 24 godzinach zaczerwienienie i wyciek z rany były mniejsze po elektrochirurgii; po 48 godzinach różnice zanikały. Wszystkie rany zagoiły się, bez przepuklin w żadnej grupie. Autorzy wybrali tryb cięcia, bo powoduje mniejsze uszkodzenie sąsiednich tkanek niż tryb koagulacji – warto o tym pamiętać, ustawiając generator.
Bipolarne urządzenia zamykające naczynia
W serii 27 amputacji kończyn u psów bipolarne urządzenie zamykające naczynia użyto jako podstawową metodę przecinania mięśni. Mediana czasu zabiegu wyniosła 75 minut, nie odnotowano powikłań śródoperacyjnych, w tym krwotoku, a odsetek powikłań pooperacyjnych (14,8%, głównie zakażenia rany) był podobny do opisywanego wcześniej. W prospektywnym badaniu 200 kastracji psów z dostępu mosznowego z użyciem urządzenia zamykającego naczynia sam zabieg trwał około dwóch minut, u 93,5% psów nie wystąpiły żadne zdarzenia niepożądane, a wszystkie powikłania ustąpiły bez reoperacji do 10. dnia.
Jak wybrać aparat elektrochirurgiczny do lecznicy weterynaryjnej
- Monopolarny czy bipolarny – do cięcia i szerokiej koagulacji potrzebny jest tor monopolarny z płytą neutralną; do precyzyjnej koagulacji w pobliżu nerwów i naczyń oraz u małych pacjentów wygodniejszy jest tor bipolarny. Uniwersalny aparat ma oba.
- Zamykanie naczyń – jeśli wykonujesz kastracje, sterylizacje, splenektomie czy amputacje, funkcja zamykania naczyń z dedykowanymi kleszczykami skraca hemostazę i ogranicza liczbę podwiązek.
- Tryby i moc – regulowane tryby cięcia, koagulacji i mieszany; pamiętaj, że w cytowanym badaniu do cięcia użyto trybu cięcia właśnie ze względu na mniejsze uszkodzenie tkanek.
- Akcesoria – elektrody wielorazowe i jednorazowe, uchwyty z przyciskami, przełącznik nożny, płyty neutralne w rozmiarach dla kota i dużego psa.
- Serwis i szkolenie – bezpieczeństwo toru monopolarnego zależy od poprawnego przyłożenia płyty; warto mieć instrukcję po polsku i przeszkolony zespół.
Źródła
- Electrosurgery reduces blood loss and immediate postoperative inflammation compared to cold instruments for midline celiotomy in dogs: a randomized controlled trial, Veterinary Surgery, 2017, link
- Use of a bipolar vessel-sealing device in 27 canine limb amputations, The Canadian Veterinary Journal, 2024, link
- Canine orchiectomy via scrotal approach using vessel-sealing device: prospective observational study of 200 cases, Journal of the Hellenic Veterinary Medical Society, 2024, link
