Stoły operacyjne
Stoły operacyjne dla zwierząt: z regulacją wysokości, przechyłem blatu, blatem dzielonym w kształcie V do ułożenia pacjenta na grzbiecie, a także wersje z podgrzewanym blatem. Stół jest meblem, przy którym chirurg spędza najwięcej czasu, więc jego ergonomia wprost przekłada się na tempo i wygodę pracy.
Drugi temat, o którym przy stole trzeba pamiętać, to ciepło. Pies leżący bezpośrednio na stalowym blacie traci w czasie znieczulenia kilka stopni, a spadek temperatury zaczyna się już w pierwszych minutach znieczulenia. Podgrzewany blat albo mata z obiegiem ciepłej wody między pacjentem a stołem to pierwsza linia obrony, którą warto uzupełnić o inne metody ogrzewania.
Stół operacyjny weterynaryjny a utrata ciepła przez pacjenta
Zimny metal to sprawny odbiornik ciepła. W badaniu na zdrowych psach średniej wielkości, znieczulanych przez 90 minut, temperatura rektalna spadła średnio o 3,42 °C, gdy pies leżał wprost na stalowym stole, o 2,78 °C na bawełnianym ręczniku, o 1,98 °C na macie z obiegiem ciepłej wody i tylko o 0,91 °C pod kocem z wymuszonym obiegiem ciepłego powietrza. Różnice ujawniały się już po 20–35 minutach i utrzymywały do końca znieczulenia. Wniosek autorów: przy znieczuleniu dłuższym niż 20 minut u psa średniej wielkości potrzebna jest skuteczna metoda ograniczania utraty ciepła, a samo odizolowanie pacjenta od blatu to za mało.
Hipotermia okołooperacyjna ma trzy fazy, z gwałtownym spadkiem temperatury na początku znieczulenia na skutek rozszerzenia naczyń obwodowych. Dlatego ogrzewanie trzeba zacząć od pierwszych minut, a nie dopiero, gdy termometr pokaże 36 °C.
Ogrzewany stół operacyjny czy dodatkowe ogrzewanie?
Jedno i drugie. Blat z ogrzewaniem lub mata wodna pod pacjentem odcina największą drogę ucieczki ciepła, ale nie zastąpi ogrzewania od góry. Randomizowane badanie na małych psach z 2024 r. pokazało, że nawet przy rutynowym kocu ciepłopowietrznym dodatkowe owinięcie kończyn pokrowcami na nogi stołu wyraźnie spowolniło spadek temperatury i zmniejszyło częstość hipotermii. Tani dodatek, a działa.
Jak wybrać stół operacyjny do lecznicy weterynaryjnej
- Regulacja wysokości – elektryczna lub hydrauliczna; chirurg i asysta różnią się wzrostem, a zabiegi ortopedyczne wymagają innej wysokości niż laparotomia.
- Blat – dzielony V ułatwia ułożenie na grzbiecie bez klinów; płaski jest uniwersalny i łatwiejszy do mycia. Przechył Trendelenburga przydaje się w chirurgii jamy brzusznej.
- Ciepło – podgrzewany blat albo miejsce na matę wodną; pamiętaj o zabezpieczeniu przed oparzeniem i o tym, że stalowy blat bez izolacji jest najgorszym wariantem.
- Odpływ i kratka – przy zabiegach z obfitym płukaniem odpływ w blacie oszczędza obłożenia i podłogę.
- Nośność i mobilność – duże rasy i pacjenci po urazach wymagają solidnej ramy; kółka z blokadą ułatwiają dojazd aparatem RTG.
Źródła
- Comparison of three different methods to prevent heat loss in healthy dogs undergoing 90 minutes of general anesthesia, Veterinary Anaesthesia and Analgesia, 2013, link
- Peripheral warming for prevention of hypothermia in small dogs during soft tissue surgery: a randomized controlled trial (omówienie RCVS Knowledge), Veterinary Anaesthesia and Analgesia, 2024, link
- Zapobieganie hipotermii u pacjentów poddawanych zabiegom chirurgicznym, Weterynaria po Dyplomie (magwet.pl), 2019, link
